In 1970, toen ik in de zesde klas zat, heb ik een klassenkrant gemaakt. Mijn meester heeft het toen voor mij gestencild. Voor dat krantje heeft mijn moeder het onderstaande verhaal geschreven.
Zij was toen vijftig, één jaar jonger dan ik nu. Berlicum, 10 mei 1940. Het was een heerlijke uitbundige lentemorgen. De natuur stond in volle bloei. Maar toch: Wat was dat voor een onheilspellend geronk in de lucht…wat een onrust op straat…en waarom waren de ingekwartierde onderofficieren al op? Zuster Grosfeld, het jonge leerlingverpleegstertje, schoot overeind. Zou het al zo laat zijn? Om acht uur moest zij op haar zaal zijn in het Bossche Groot Ziekengasthuis. Ze tuurde door het zolderraampje naar de klok van de uit de twaalfde eeuw daterende Protestante kerk en zag dat het pas zes uur was. In een wip was ze beneden. Overal onrust: in huis en op straat, waar soldaten met verwarde haren en half aangekleed rondliepen. Wat is er gaande? Luister maar naar de radio! De Duitsers zijn ons land binnengevallen! Waar moeten we heen? Waar wordt gevochten? Van minuut tot minuut klonk de stem van de omroeper uit de dorpshuizen. Officieren trommelden hun manschappen bij elkaar, die, nog halfslapend, maar nauwelijks konden begrijpen, dat ze waarschijnlijk nog deze dag een ontmoeting zouden hebben met de vijand. Ze zouden moeten vechten! Oorlog! Oorlog! Hoe lang was het wel niet geleden dat op Nederlandse bodem strijd was gevoerd tegen een ander volk?
Inmiddels was het half acht. Ondanks alle waarschuwingen van haar ouders en van bezorgde militairen stapte zuster Grosfeld op de fiets, om via Dungen langs de Zuid-Willemsvaart haar ziekenhuis te bereiken.
Even leek het een boze droom. Toen het roerige dorp achter haar lag was het rustig. De zon beloofde alles wat mooi was, geen bloed an tranen. Haar sluier fladderde in het voorjaarswindje, haar stevige benen lieten de trappers zo snel mogelijk ronddraaien.
Dan: Halt! Waar wilt u heen zuster?
-Soldaten, overal soldaten!-
Naar Den Bosch.
Dat kan niet. De brug wordt opgeblazen.
Dan ga ik de rechterkant van het kanaal af.
Onmogelijk! Van die kant wordt de vijand verwacht.
Wat moet ik dan?
Teruggaan!
Nee, ik moet om acht uur op zaal zijn.
Dom kind, weet je dan niet dat het ernst is.
Kan ik echt niet meer over de brug? Ik zal zo hard trappen als ik kan.
Goed, vlug dan!
Met bonzend hart vloog zuster Grosfeld over de oude vertrouwde, tot opblazen gedoemde brug. Fietsen..fietsen! Na enkele honderden meters een explosie, die haar oren dichtsloeg. Toen ze eindelijk durfde te kijken, hing de brug als een stuk oud roest, totaal verbogen en vernield, half in het water.
Mijn God, wat gebeurt er allemaal? Gisteravond was alles nog zo gezellig en vredig Wie dacht er aan oorlog?
Nu zag ze ook alle andere verschrikkelijke dingen. Kuilen langs de weg aan het kanaal. Overal kuilen waarin soldaten lagen achter hun machinegeweren. Een panische angst beving haar. Plotseling was alles onheilspellend. Ze voelde zich alleen en van alle kanten belaagd. Alleen in haar verpleegstersuniform, ongewapend op de fiets. En om haar heen de spanning van dat wat dreigde: voor de mannen in de kuilen, voor het bloeiende land en de dorpen in de omtrek. Hier en daar nam ze brieven mee voor familieleden. Een laatste groet?
Eindelijk..Den Bosch!
Daar ging alles schijnbaar zijn gewone gang: de melkboer aan de deur, de mensen op weg naar hun werk. Maar in het ziekenhuis heerste onrust. De schuilkelder werd in gereedheid gebracht. Exc3xa9n voor xc3xa9xc3xa9n werden de patixc3xabnten naar deze ongezellige ziekenzalen gebracht. Drie dagen daarna capituleerde ons land en kon ons zustertje weer naar huis. Terug langs de sporen van hevige gevechten: een verwoest cafxc3xa9, waar man tegen man gevochten was, een voorlopig opgericht kerkhof voor de gesneuvelden. Bitter en wreed wist ze toen, dat oorlog was, hoe de lente vol verwachting en hoop was neergestampt en verduisterd door een zee van leed.
Stil bad ze: Oh God, dit nooit meer alstublieft!
Geef een reactie